Priprema pčela za bagremovu pašu: Zašto koristiti izgrađene ramove
Priprema pčela za bagremovu pašu zahteva pažljivo planiranje i pravovremene odluke kako bi društva bila snažna i produktivna. Jedna od ključnih odluka jeste izbor između ubacivanja satnih osnova ili već izgrađenih ramova u plodište. Naučna istraživanja jasno pokazuju koja je praksa efikasnija.
Zašto koristiti izgrađene ramove u pripremi za bagremovu pašu?
Dodavanje izgrađenih ramova omogućava ubrzano širenje legla, što je ključno za stvaranje jake pčelinje zajednice pred bagremovu pašu.
📖 Thomas Seeley u knjizi The Wisdom of the Hive navodi:
„Early expansion of brood nest depends critically on the availability of empty drawn combs.“
(Seeley, 1995, p. 132)
➔ „Rano širenje legla zavisi presudno od dostupnosti praznih izgrađenih saća.“
📖 Mark Winston u knjizi The Biology of the Honey Bee piše:
„Providing drawn combs early in spring maximizes brood expansion, colony strength, and honey yields during subsequent major nectar flows.“
(Winston, 1987, p. 169)
➔ „Obezbeđivanje izgrađenih saća rano u proleće maksimalizuje širenje legla, jačinu društva i prinose meda tokom glavnih paša.“
Iz ovih citata jasno vidimo da prisustvo izgrađenih ramova direktno utiče na brzinu i obim razvoja pčelinjih društava.
Šta se dešava ako dodamo satne osnove u proleće?
Dodavanje satnih osnova u martu i aprilu može usporiti razvoj legla i nepotrebno trošiti energiju pčela.
📖 Thomas Seeley upozorava:
„Bees must consume approximately 6.66 to 8.8 kilograms of honey to secrete 1 kilogram of wax.“
(Seeley, 1995, p. 190)
➔ „Pčele moraju da potroše približno 6,66 do 8,8 kilograma meda da bi proizvele 1 kilogram voska.“
📖 Takođe, Winston dodaje:
„Wax production requires a high rate of metabolism, and bees producing wax exhibit increased oxygen consumption.“
(Winston, 1987, p. 167)
➔ „Proizvodnja voska zahteva visoku stopu metabolizma, a pčele koje luče vosak pokazuju povećanu potrošnju kiseonika.“
Ovi podaci ukazuju da lučenje voska iscrpljuje pčele i smanjuje njihovu dugovečnost upravo u trenutku kada je svaka radilica dragocena za predstojeću pašu.
Detaljno o procesu stvaranja voska i njegovoj energetskoj ceni možete pročitati u našem tekstu Proizvodnja voska kod pčela – naučni dokazi i praksa.
Da li satne osnove pomažu u sprečavanju rojenja?
U jakim društvima satne osnove mogu pomoći u kontroli rojevog nagona, ali samo ako su društva dovoljno razvijena i ako postoji višak mladih pčela.
📖 Kuhnholz i Seeley zaključuju:
„Workers that specialized in wax production tended to have a shorter lifespan, but this was less pronounced compared to the drastic reduction in lifespan among nurse bees.“
(Kuhnholz & Seeley, 1997)
➔ „Radilice koje su se specijalizovale za proizvodnju voska imale su nešto kraći životni vek, ali je to bilo manje izraženo u poređenju sa drastičnim skraćenjem života kod pčela koje hrane leglo.“
Dakle, iako gradnja saća troši pčele, ona nije toliko pogubna kao intenzivno negovanje legla. Ipak, u prolećnoj pripremi, svaki procenat energije koji se može sačuvati ide u korist razvoju jakih društava.
Idealna praksa u pripremi za bagremovu pašu
Na osnovu iskustva i naučnih preporuka, najbolja strategija je sledeća:
Mart – početak aprila: Ubacivati isključivo izgrađene ramove u plodište.
Kasnije u aprilu (samo kod izuzetno jakih društava): Po potrebi ubaciti poneku satnu osnovu radi sprečavanja rojevog nagona.
Tokom bagremove paše: Ne ubacivati satne osnove u plodište, jer će pčele novo saće brzo napuniti nektarom i blokirati matičnu aktivnost.
Zaključak
Priprema pčela za bagremovu pašu mora biti pažljivo vođena. Korišćenjem izgrađenih ramova omogućava se brži razvoj legla, veća snaga društva i bolje iskorišćavanje bagremove paše. Naučni dokazi jasno podržavaju ovu praksu kao najefikasniju za profesionalne i ozbiljne pčelare.
Meseci navedeni u tekstu, poput marta i aprila, odnose se na prosečne klimatske uslove u kontinentalnim područjima. Zavisno od lokacije pčelinjaka, potrebno je prilagoditi vreme proširivanja plodišta:
U planinskim predelima razvoj kasni 3–4 nedelje.
U blizini velikih reka razvoj može početi nešto ranije zbog umerene mikroklime.
U mediteranskim oblastima razvoj može započeti znatno ranije, još u februaru.
Zato je važno posmatrati stanje legla i snagu zajednice u skladu sa lokalnim vremenskim uslovima i prilagoditi svoje intervencije prirodnim ritmovima pčela.
Ukoliko želite da saznate više o prirodnom, manje intervencionističkom pristupu pripremi pčela za bagremovu pašu, preporučujemo da pročitate i moj tekst Priprema pčela za bagremovu pašu – moj prirodan pristup.
Reference:
Seeley, T. D. (1995). The Wisdom of the Hive: The Social Physiology of Honey Bee Colonies. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Winston, M. L. (1987). The Biology of the Honey Bee. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Neukirch, A. (1982). Longevity of bees (Apis mellifera) with and without brood-rearing. Journal of Apicultural Research, 21(4), 193–198. https://doi.org/10.1080/00218839.1982.11100536
Kuhnholz, B., & Seeley, T. D. (1997). Regulation of nectar foraging in honey bee colonies: roles of behavioral coordination and worker specialization. Behavioral Ecology and Sociobiology, 41(6), 385–396. https://doi.org/10.1007/s002650050406
